TEKNOLOJİ DÜNYASI

Ersoy BEY

MMO Genel Merkez

 

ATIKLARI YAKMANIN VERİMLİ YOLU

td1.gif (70246 bytes) Dönüşüm, kentsel atıkların azalmasını sağlamış olmasına rağmen, dönüştürülemeyen atıklar kentlerde yığın oluşturmayı sürdürüyor. Yığınların yakılarak dönüştürülmeye çalışılması da çoğunlukla verimsiz bir işlem. Fergus Falls, Minn. kenti bu sorunla kendi bünyesinde, Otter Tail Power Co. şirketi girişiminde gelişkin çöp yakma hedefiyle çözüm aramış ve yıllık 37000 $ gelir sağlamış.

Evsel atıklar Fergus Falls’da birincil yanma odalarında doğal gazlı yakıcılarda kurutulup yakılıyor. Kalan malzemeler ise birincil yanma odasına bitişik ikincil yanma odasına gönderiliyor. Fanlar vasıtasıyla yanma odalarına hava akışı sağlanıyor. Fanların çalışması yanma odalarındaki sıcaklığa göre düzenleniyor. Malzemeler farklı yanma sıcaklığına sahip olduğundan doğru hava-yakıt karışım miktarını ayarlamak, yakıt israfını önlemekte büyük önem kazanıyor.

Önceki yakıcılar analiz edildiğinde havalandırma girişleri kapalıyken dahi fanların çalıştığı, bunun da enerji kaybına ve sürtünmeye sebep olduğu bulunmuş. Fanlar ayrıca devreleri ve havalandırma kontrolü alıcılarını da yarattığı, titreşimden dolayı bozuyormuş. AC Technology Corp. in Uxbridge tarafından, (VFDs) havalandırma açıklığının yerine değişken frekans sürücüleri yapılmış. Bu üniteler hava akışına, yanma odalarındaki ısı düzeyine uyan fan motor hızına göre çalışmaktadır.

VFDs kullanılmaya başladığından beri -32 günde kendisini amorti etmiş -Fergus Falls kenti, yılda 543.360 kilowatt elektrik enerjisi tasarrufu sağlanmış. Ayrıca doğalgaz tüketiminde de % 64 oranında bir azalma sağlanmış.

 

DAHA HAFİF EGZOZ

td2.gif (36860 bytes) Bosa International adlı otomotiv egzoz sistemleri firması, yaptıkları çalışmayla egzoz sistemlerinde ağırlık olarak %30 ile 50 arasında bir azalma sağladılar. Ağırlıkta sağlanan bu azalma motorun performansında ve sistemin ömründe bir azalma, gürültü ve titreşim yaratmamış. Firma bu tasarımı, lastik bloklarda, ek yerlerinde ve tekli egzoz sistemini motor titreşiminden koruyan kıvrımlı çelik tüplerde yaptığı değişikliklerle geliştirmiş.

Egzoz sistemindeki lastik tutucular, sistemin motor titreşimine, araç hareketine ve termal genleşmeye uyum sağlayabilecek yapıda üretilmekte. Sistemin bükülme ve torka direnecek dayanım gereksinimi, boruların, kalkan ve diğer parçaların malzemeleri ve kalınlıklarını etkilemekte. Bosal firmasının tasarımı, susturucu ve rezonans sistemini aracın alt kısmına (taban) bir destekle sabitlemekte. Esnek lastik aksıkalar yerine geçen sabit lastik bloklar, susturucuyu tabana daha sıkı sabitlemekte. İkinci bir gelişme de tek esnek eklem yerine çift esnek ekleminin kullanılmasında, lastik bloklar sıkı sabitlendiğinden titreşim ve ivmeden kaynaklı hareketi 2 cm’den, 1-2 mm’ye sınırlamış. Ayrıca susturucularda yer avantajıyla birlikte gelişim sağlanmış ve ikili esnek eklem sayesinde titreşim düzeyinde 10 desibel civarında düşme olmuş.