MOTORLU TAŞIT GÜRÜLTÜSÜ VE AZALTMA YÖNTEMLERİ

Dr. Faruk ÖZLÜ , Prof. Dr. Ahmet GÜNEY

ÖZET

Motorlu taşıt gürültüsü çeşitli tekil gürültü kaynaklarından oluşmaktadır. Bu çalışma ile, çeşitli tekil kaynaklardan oluşan “motorlu taşıt gürültüsü” incelenmiştir. Konu ile ilgili literatürde yer alan çalışmalar gözden geçirilmiş ve taşıt gürültüsü kaynakları analiz edilmiştir. Motorlu taşıt gürültüsü içinde yer alan; motor, egzoz sistemi, tekerlek-yol etkileşim, vites kutusu ve güç iletim elemanları, fren, seyir rüzgarı, aks düzen, havalandırma-soğutma fan gürültüsü üzerinde ayrı ayrı durulmuş ve bunların azaltılma yöntemleri irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler:

SUMMARY

Motor vehicle noise consists of several individual noise sources. In this study, motor vehicle noise coming from different single sources is investigated. The sources of motor vehicle noise are analyzed and a comprehensive survey of published work is performed. These single noises such as engine, exhaust system, tire-road interaction, gear box and power transmission elements, brake, aerodynamic form, suspension system, heating and cooling fan system noises are individually studied and reduction methods are investigated.

BENZİN (OTTO) MOTORUNDA KISMİ YÜKTE YAKIT TÜKETİMİNİ AZALTMAYA YÖNELİK BİR YÖNTEM: FAKİR KARIŞIMLI KADEMELİ DOLGULU MOTOR

Dr. Osman Akın KUTLAR , Dr. Hikmet ARSLAN , Arş.Gör. Alper Tolga ÇALIK

ÖZET

Karışımın fakirleştirilmesinin kısmi yüklerdeki motor veriminde etkili olduğu bilinmektedir. Kademeli dolgulu motorlar kendi içlerinde, karışımın silindir dışında hazırlandığı ve karışımın silindir içinde hazırlandığı tipte olmak üzere iki sınıfa ayrılırlar. Kademeli dolgulu fakir karışımlı motorlarla ilgili çalışmalar bu yüzyılın başında başlamıştır. Egzoz gazı emisyonlarına getirilen sınırlamaların ancak üç yollu katalizatör teknolojisi ile karşılanabilmesi ve fakir karışımlı motorların üç yollu katalizatör kullanımına uygun olmaması nedeniyle fakir karışımlı motor çalışmalarına bir süre ara verilmiştir. Çok supaplı motorların yaygınlaşmasıyla kademeli dolgu ile ilgili çalışmalar tekrar başlamış ve egzoz emisyonlarıyla ilgili sınırlar fakir karışımlı motorlar ile tekrar sağlanabilmiştir. Daha sonra da-No_x katalizatörünün icadıyla yoğunlaşan çalışmalar sonucu birinci tip fakir karışımlı motorlarla kısmi yüklerde yakıt tüketiminde % 5-13 oranında, Mitsubishi’nin ikinci tip fakir karışımlı motorlarında ise % 35 oranında azalmalar sağlanabilmiştir.

Anahtar Kelimeler:

SUMMARY

It is well known that lean burn operation increases engine efficiency in partial load conditions. In stratified lean burn engines mixture can either be prepared in the intake manifold or in thi cylinder chamber. Studies on stratified lean burn engines started in the beginning of this century. Because of the strict emission regulations. İt has become necessary to use three way catalytic converters, since these converters are not efficient in lean burn conditions. For this reason, the studies on lean burn engines were interrupted. After the development of multi valve engines and muti valve technology, the studies on lean burn stratified engines regained importance. After the invention of the de- No_x catalysts, significant improvements were made in this field, especially by Mitsubishi. Today, it is possible to decrease fuel consumption nearly % 10 to % 35 using lean burn stratified engines on partical load conditions.

Key Words:

NÜMERİK KONTROLLÜ TEZGAHLAR İÇİN PROGRAMLAMA (CAM) TEKNİKLERİ

Doç.Dr. Yaşar KARAGÖZ

ÖZET

Bilgisayar yardımıyla imalat (Computer Aided Manufacturing-CAM), bilgisayar yardımıyla tasarımı ve çizimi yapılan bir parçanın bilgisayar kumandalı, sayısal kontrollü (Nümerik-NC, CNC, DNC) takım tezgahlarında işlenmesini içerir. Parçanın bilgisayar denetimli tezgahta işlenebilmesi için parça modelinin geometrik ve teknolojik verilerinin parçayı işleyecek tezgahın anlayacağı makina dilinde düzenlenmesi gerekir. Bu çalışmada (NC, CNC, DNC) nümerik kontrollü tezgahların çalıştırılmalarını sağlayan (CAM) programlama teknikleri araştırılmış ve bunlardan birkaçı kısa olarak açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler:

SUMMARY

Manufacturing with the aid of a computer (Computer Aided Manufacturing-CAM) involves processing of a piece desigred and drafted by computer an computer-operated, numerically-controlled (NC, CNC, DNC) looms. For the prece to be processed on a computer-controlled loom, geometric and technological data of the model prece needs to be arranged in the mechanical language of the machine.

In this study, (CAM) programming techniques enabling the numerically-controlled looms to operate (NC, CNC, DNC) have been investigated and some of them explained briefly.

Key Words: Designing, Drafting, Manufacturing, Machine