YATAK HASARLARI (II)

 

Mustafa YAZICI

TCK

 Arıza : Yanlış şekil ve hizalamadan dolayı kenar yüklemesi

Görünüş :

a) Yatak kenarları boyunca parlak çizikler

b) Kenarlar boyunca aşırı aşınma

c) Kenarlar boyunca kaplamanın muhtemelen dökülmesi ve karıncalaşması.

 

 

Arıza: Tek taraflı kenar yüklemesi

 Görünüş : Yatak hilallerinin biri veya her ikisinin sadece tek tarafında parlak çizikler ve aşırı aşınma

 

 

 

 

Muylunun konik Konik blok yuvası Krank mili eksenel Krank milinin ekseninin

taşlanması gezintisinin fazla olması bozulması

 

 

Yatak kenarı boyunca çizikler Yatak kenarı boyunca aşıntılar

 

Arıza : Çaprazlama kenar yüklemesi

Görünüş : Alt ve üst kol muylu yataklarının aksi istikametteki uçlarının aşırı aşınması.

Hafif hasarlarda sadece yüklü alanlarda görülür.

Nedenler : Aynı hizada olmayan muylu ve/veya

blok yuvası

Muhafazanın de formasyonu

Biyelin eğilmesi veya burulması

 

 

Piston kolunun (Biyel) eğilmesi

 

 

 

 

Yatak kenarlarında aşınma

 

Arıza : Her iki uçta kenar yüklemesi

Görünüş : Alt yatak ya da her iki yatak ucunda

aşırı aşınma

Nedenler : Muylunun içbükey taşlanması

(Kum saati şeklinde)

Blok yuvasının dışbükey (fıçı) şeklinde olması

Muylu radyüslerinin fazla olması (c)

Krank milinin eksenel boşluğunun fazla olması

 

 

Muylunun içbükey taşlanması Yatak yuvasının de formasyonu Radyüs fazla

 

 

Gezinti yatağının kenar yüzeylerinde sürtünmeler, eksenel gezintinin artması

 

Arıza : Yatak merkezinin aşırı yüklenmesi

Görünüş : Yatak merkez alanında aşırı aşınma, aşırı yüke bağlı olarak çalışma yüzeyinde muhtemelen çatlaklar.

Kaplama malzemesinin lekelenmesi, sürtünme izleri

Nedenler : Dışbükey taşlanmış krank muylusu

(fıçı şeklinde)

Blok yuvasının içbükey oluşu (kum saati şeklinde)

Yağlama yağı yetersiz

 

 

Krank mili dışbükey taşlanmış Blok de formasyona uğramış ( Dışbükey )

Yağlama yağı yetersiz

 

Arıza : Yatak çelik desteğinin kırılması

Görünüş : Kırılmış çelik destek

 

 

Nedenler : Gevşek yatak yarımları ve yatak sırtında temas etmeyen bölgesel alanların olması

Yanlış montaj

 

Arıza : Eksenden kaçık yatak kepi

Görünüş : Aşırı aşınma alanları

 

Yanlış yatak kepi 1800 dönmüş yatak kepi

 

Alt ve üst yatak aylarının diyagonal (çapraz) olarak ters takılması

 

 

 

 

 

Kep vidalarının dengeli sıkılmaması

Arıza : Yağ kanallı yatağın yanlış takılması

Görünüş : Aşırı ısıdan dolayı yatak sarması

Yatak sırtında muhafaza yuvasının ayna görüntüsü

Nedenler : Yanlış yatak montajı sonucu yağ kanalının kapanması, yağsız çalışma sonrası (kuru çalışma) yatakların aşınması

 

Arıza : Merkezleme pimi altında yatağın deformasyonu

Görünüş : Aşırı aşınma ve merkezleme pimi karşısındaki çalışma yüzeyi üzerinde tutukluk başlangıcı ve yatak üzerinde pim izleri.

 

 

Merkezleme pimi çok uzun Merkezleme piminin yatağa baskısı

Merkezleme pimi kaçık

 

Arıza : Yatak tırnağının eksenden kaçık yerleştirilmesi

Görünüş : Biçimi bozulmuş yatak tırnağı

Aşırı aşınma muhtemelen tırnak alanındaki çalışma yüzeyinden başlayan tutukluk

 

KAYNAKÇA

1. MİBA- Yatak Klavuzu

2. Makina Mühendisliği El Kitabı, 1. Cilt, TMMOB Makina Mühendisleri Odası, Yayın No: 169, 2. Basım

3. ORS Rulman Kataloğu