YATAK HASARLARI (II)
Mustafa YAZICI
TCK
Arıza : Yanlış şekil ve hizalamadan dolayı kenar yüklemesi
Görünüş :
a) Yatak kenarları boyunca parlak çizikler
b) Kenarlar boyunca aşırı aşınma
c) Kenarlar boyunca kaplamanın muhtemelen dökülmesi ve karıncalaşması.
|
|
Arıza: Tek taraflı kenar yüklemesi
Görünüş : Yatak hilallerinin biri veya her ikisinin sadece tek tarafında parlak çizikler ve aşırı aşınma
|
|
|
|
|
Muylunun konik Konik blok yuvası Krank mili eksenel Krank milinin ekseninin
taşlanması gezintisinin fazla olması bozulması
|
|
|
Yatak kenarı boyunca çizikler Yatak kenarı boyunca aşıntılar
Arıza : Çaprazlama kenar yüklemesi
Görünüş : Alt ve üst kol muylu yataklarının aksi istikametteki uçlarının aşırı aşınması.
Hafif hasarlarda sadece yüklü alanlarda görülür.
Nedenler : Aynı hizada olmayan muylu ve/veya
blok yuvası
Muhafazanın de formasyonu
Biyelin eğilmesi veya burulması
|
|
Piston kolunun (Biyel) eğilmesi
|
|
|
|
Yatak kenarlarında aşınma
Arıza : Her iki uçta kenar yüklemesi
Görünüş : Alt yatak ya da her iki yatak ucunda
aşırı aşınma
Nedenler : Muylunun içbükey taşlanması
(Kum saati şeklinde)
Blok yuvasının dışbükey (fıçı) şeklinde olması
Muylu radyüslerinin fazla olması (c)
Krank milinin eksenel boşluğunun fazla olması
|
|
|
|
Muylunun içbükey taşlanması Yatak yuvasının de formasyonu Radyüs fazla
|
|
|
Gezinti yatağının kenar yüzeylerinde sürtünmeler, eksenel gezintinin artması |
Arıza : Yatak merkezinin aşırı yüklenmesi
Görünüş : Yatak merkez alanında aşırı aşınma, aşırı yüke bağlı olarak çalışma yüzeyinde muhtemelen çatlaklar.
Kaplama malzemesinin lekelenmesi, sürtünme izleri
Nedenler : Dışbükey taşlanmış krank muylusu
(fıçı şeklinde)
Blok yuvasının içbükey oluşu (kum saati şeklinde)
Yağlama yağı yetersiz
|
|
|
|
|
Krank mili dışbükey taşlanmış Blok de formasyona uğramış ( Dışbükey )
|
|
Yağlama yağı yetersiz
Arıza : Yatak çelik desteğinin kırılması
Görünüş : Kırılmış çelik destek
|
|
Nedenler : Gevşek yatak yarımları ve yatak sırtında temas etmeyen bölgesel alanların olması
Yanlış montaj
Arıza : Eksenden kaçık yatak kepi
Görünüş : Aşırı aşınma alanları
|
|
Yanlış yatak kepi 1800 dönmüş yatak kepi
Alt ve üst yatak aylarının diyagonal (çapraz) olarak ters takılması

Kep vidalarının dengeli sıkılmaması
Arıza : Yağ kanallı yatağın yanlış takılması
Görünüş : Aşırı ısıdan dolayı yatak sarması
Yatak sırtında muhafaza yuvasının ayna görüntüsü
|
|
|
|
|
|
Nedenler : Yanlış yatak montajı sonucu yağ kanalının kapanması, yağsız çalışma sonrası (kuru çalışma) yatakların aşınması
Arıza : Merkezleme pimi altında yatağın
deformasyonuGörünüş : Aşırı aşınma ve merkezleme pimi karşısındaki çalışma yüzeyi üzerinde tutukluk başlangıcı ve yatak üzerinde pim izleri.
|
|
|
Merkezleme pimi çok uzun Merkezleme piminin yatağa baskısı
Merkezleme pimi kaçık
Arıza : Yatak tırnağının eksenden
kaçık yerleştirilmesiGörünüş : Biçimi bozulmuş yatak tırnağı
Aşırı aşınma muhtemelen tırnak alanındaki çalışma yüzeyinden başlayan tutukluk
KAYNAKÇA
1. MİBA- Yatak Klavuzu
2. Makina Mühendisliği El Kitabı, 1. Cilt, TMMOB Makina Mühendisleri Odası, Yayın No: 169, 2. Basım
3. ORS Rulman Kataloğu